Veelvoorkomende gitaarproblemen en wat ze kunnen betekenen

Een gitaar die ineens anders speelt, minder goed stemt of vreemde geluiden maakt, kan behoorlijk frustrerend zijn. Soms is de oorzaak eenvoudig op te lossen, maar een verandering in speelgevoel of klank kan ook wijzen op een technisch probleem dat aandacht nodig heeft.

Veel gitaarproblemen beginnen klein. Een beetje fretbuzz, een snaar die blijft hangen of een gitaar die steeds opnieuw ontstemt lijkt misschien onschuldig. Toch is het verstandig om veranderingen niet te negeren.

In dit artikel bespreken we een aantal veelvoorkomende gitaarproblemen en wat ze kunnen betekenen.

1. Mijn gitaar blijft niet goed op stemming

Een gitaar die voortdurend ontstemt is één van de meest voorkomende problemen.

Dat betekent niet automatisch dat de stemmechanieken defect zijn. Er kunnen meerdere oorzaken zijn.

Mogelijke oorzaken zijn:

oude of versleten snaren;
snaren die niet goed zijn gemonteerd;
nieuwe snaren die nog moeten stabiliseren;
problemen met de topkam;
losse stemmechanieken;
veranderingen in temperatuur of luchtvochtigheid;
een verkeerde snaarspanning.

Vooral wanneer een snaar bij het stemmen een soort “sprongetje” maakt, kan de topkam een rol spelen. De snaar kan dan niet soepel door de groef bewegen.

2. Er ontstaat fretbuzz

Fretbuzz is een ratelend of zoemend geluid dat ontstaat wanneer een snaar tijdens het spelen tegen een fret komt.

Een beetje fretbuzz hoeft niet altijd problematisch te zijn. Sommige gitaristen kiezen bewust voor een zeer lage actie waarbij een minimale hoeveelheid buzz kan voorkomen.

Veel of plotseling ontstane fretbuzz kan echter wijzen op een probleem.

Mogelijke oorzaken zijn:

een veranderde halskromming;
een te lage snaarhoogte;
ongelijke frets;
versleten frets;
een probleem met de topkam;
veranderingen in temperatuur of luchtvochtigheid.

Wanneer fretbuzz plotseling ontstaat terwijl de gitaar eerder goed speelde, is het verstandig om de gitaar te laten controleren.

3. De gitaar speelt ineens zwaar

Voelt je gitaar zwaarder aan dan normaal? Dan kan de snaarhoogte te hoog zijn geworden.

Ook een verandering in de halskromming kan ervoor zorgen dat het speelgevoel verandert.

Andere mogelijke oorzaken zijn:

een verkeerde afstelling;
een te hoge topkam;
een verandering van snaardikte;
problemen met de hals;
slijtage of problemen aan andere onderdelen.

Een gitaar hoort niet onnodig zwaar te spelen. Een goede afstelling kan in veel gevallen een groot verschil maken.

4. De snaren staan te hoog

Een hoge actie betekent dat de snaren relatief ver boven de frets staan.

Dat kan vooral bij het spelen van akkoorden en barré-akkoorden vervelend zijn. Je moet meer kracht gebruiken om de snaren in te drukken.

De oorzaak kan bijvoorbeeld liggen bij de halskromming, brug, topkam of algemene afstelling.

Het is belangrijk om niet zomaar één onderdeel aan te passen zonder de rest te controleren. De verschillende onderdelen van de gitaar beïnvloeden elkaar.

5. De snaren staan juist te laag

Een lage actie kan heel prettig spelen, maar wanneer de snaren te laag staan kan er fretbuzz ontstaan.

Een lage actie is daarom niet automatisch beter.

De ideale snaarhoogte hangt af van:

het type gitaar;
de staat van de frets;
de hals;
het type snaren;
de speelstijl;
de aanslag van de gitarist.

Een gitarist die hard aanslaat heeft bijvoorbeeld meer ruimte nodig voor de snaartrilling dan iemand die heel licht speelt.

6. De gitaar klinkt hoger op de hals vals

Wanneer de open snaren goed gestemd zijn, maar akkoorden of noten hoger op de hals niet zuiver klinken, kan er een probleem met de intonatie zijn.

De intonatie bepaalt hoe goed de gitaar over de gehele hals op toon blijft.

Bij gitaren met verstelbare zadels kan de intonatie meestal worden gecorrigeerd door de brug af te stellen.

Maar ook andere factoren kunnen een rol spelen, zoals:

verkeerde snaarhoogte;
oude snaren;
verkeerde snaardikte;
problemen met de frets;
een verkeerd afgestelde topkam.

7. Een snaar blijft hangen bij de topkam

Soms lijkt een gitaar moeilijk op stemming te blijven terwijl de stemmechanieken prima functioneren.

Een mogelijke oorzaak is de topkam.

Als de groef niet goed is gevormd, kan de snaar hierin blijven hangen. Tijdens het stemmen loopt de snaar dan niet soepel door de groef.

Je kunt dit soms herkennen doordat de spanning van de snaar plotseling verandert wanneer je aan het stemmechaniek draait.

Een goed passende topkamgroef zorgt ervoor dat de snaar soepel kan bewegen.

8. De frets voelen niet meer goed

Na veel speeluren kunnen frets slijten.

Je kunt dit herkennen aan:

zichtbare groeven;
platte plekken;
fretbuzz;
moeilijk zuiver klinkende noten;
een ongelijk speelgevoel.

Bij beperkte slijtage kan fretwerk soms worden hersteld door de frets te vlakken en opnieuw te polijsten.

Wanneer de frets te ver zijn afgesleten, kan een herfret nodig zijn.

9. Er komen vreemde bijgeluiden uit de gitaar

Een rammelend, zoemend of trillend geluid betekent niet altijd dat er iets ernstigs aan de hand is.

Een los schroefje, brugdeel, stemmechaniek of ander onderdeel kan bijvoorbeeld meetrillen.

Bij een elektrische gitaar kan een bijgeluid ook afkomstig zijn van de elektronica.

Het is belangrijk om eerst vast te stellen waar het geluid vandaan komt. Een goede controle kan daarbij helpen.

10. Elektrische gitaar valt soms weg

Wanneer het geluid van een elektrische gitaar af en toe wegvalt, kan er een probleem zijn met de elektronica.

Mogelijke oorzaken zijn:

een slechte jack-aansluiting;
een los contact;
een probleem met een potmeter;
slechte bedrading;
een probleem met een pickup;
een defecte kabel.

Soms is het probleem klein en eenvoudig te verhelpen. Bij twijfel is het verstandig om de elektronica professioneel te laten controleren.

11. De stemmechanieken voelen los

Stemmechanieken moeten soepel draaien, maar mogen niet onnodig veel speling hebben.

Wanneer een stemmechaniek los zit of te veel speling heeft, kan dit de stemvastheid beïnvloeden.

Controleer daarom regelmatig of de hardware nog stevig vastzit.

Let wel op: niet iedere moer of schroef moet zomaar worden aangedraaid. Sommige onderdelen kunnen onderdeel zijn van de afstelling of constructie van de gitaar.

12. De gitaar reageert anders na nieuwe snaren

Een nieuwe set snaren kan verrassend veel veranderen.

Wanneer je overstapt naar een andere dikte of een ander type snaar, verandert de spanning op de gitaar.

Dat kan invloed hebben op:

de halskromming;
de snaarhoogte;
de intonatie;
het speelgevoel;
de stemvastheid.

Na een verandering van snaardikte kan daarom een nieuwe afstelling nodig zijn.

13. De hals lijkt veranderd

Een hals kan door verschillende omstandigheden veranderen.

Temperatuur, luchtvochtigheid en snaarspanning hebben allemaal invloed op het instrument.

Een veranderde hals kan zich uiten in:

meer fretbuzz;
een hogere actie;
een zwaarder speelgevoel;
problemen met intonatie.

Probeer niet zomaar zelf aan de halspen te draaien als je niet precies weet wat je doet. Een verkeerde afstelling kan schade veroorzaken.

14. De gitaar voelt niet meer als vroeger

Soms is er geen duidelijk defect, maar merk je als gitarist simpelweg dat je instrument anders aanvoelt.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren na:

een snaarwissel;
een verandering van klimaat;
langdurig spelen;
een verhuizing;
een periode waarin de gitaar niet is gebruikt;
slijtage aan frets;
veranderingen aan de afstelling.

Juist dit soort veranderingen zijn een goede reden om de gitaar te laten controleren.

Wanneer is een reparateur nodig?

Niet ieder klein probleem betekent dat je gitaar direct gerepareerd moet worden.

Maar wanneer een probleem blijft terugkomen of de speelbaarheid duidelijk beïnvloedt, is professionele controle verstandig.

Laat je gitaar bijvoorbeeld controleren wanneer:

hij voortdurend ontstemt;
fretbuzz steeds erger wordt;
de actie plotseling verandert;
noten niet goed zuiver zijn;
frets duidelijk versleten zijn;
een onderdeel loszit;
de elektronica problemen geeft;
je schade aan de gitaar ontdekt;
je niet weet waar een probleem vandaan komt.

Een goede reparateur kan vaak snel bepalen waar de oorzaak ligt.

Voorkomen is beter dan repareren

Regelmatig onderhoud kan veel problemen voorkomen.

Door je gitaar schoon te houden, de snaren op tijd te vervangen en het instrument onder goede omstandigheden te bewaren, verklein je de kans op problemen.

Daarnaast is het verstandig om veranderingen in het speelgevoel serieus te nemen.

Je kent je eigen gitaar tenslotte het beste. Als je merkt dat hij plotseling anders speelt of klinkt, is dat vaak een goede reden om hem te laten controleren.

ASJ Gitaar Reparatie en Onderhoud

Heeft jouw gitaar last van fretbuzz, ontstemt hij voortdurend, speelt hij zwaar of klinkt hij niet meer zuiver?

Bij ASJ Gitaar Reparatie en Onderhoud kun je terecht voor onderhoud, afstelling en reparatie. We kunnen onderzoeken waar het probleem vandaan komt en welke oplossing het beste bij jouw instrument past.

Soms is een kleine afstelling voldoende. In andere gevallen kan onderhoud, fretwerk, een aanpassing aan de topkam of een reparatie nodig zijn.

Blijf niet doorspelen met een probleem dat steeds erger wordt. Een goed afgestelde en onderhouden gitaar speelt niet alleen fijner, maar geeft ook meer vertrouwen en speelplezier.

Neem contact op met ASJ Gitaar Reparatie en Onderhoud wanneer jouw gitaar niet meer speelt zoals je gewend bent.